BS 2871 – Koperen en koperlegeringsbuizen

Bij het bestellen van buizen die voldoen aan BS 2871, moeten de volgende gegevens worden gespecificeerd:

- Standaardaanduiding (bijv. BS 2871)

- Legeringscode/nummer (bijv. C106, C122)

- Temper/conditie (bijv. gegloeid, halfhard, hard)

- Afmetingen (buitendiameter, wanddikte, lengte)

- Type buis (naadloos of gelast)

- Bijzondere eisen (bijv. druktesten, oppervlakteafwerking)

BS 2871 classificeert koperen en koperlegeringsbuizen in verschillende onderdelen, waaronder:

- Deel 1: Koperen buizen voor water, gas en sanitaire voorzieningen (bijv. C106 – fosfor-gedeoxideerd koper)

- Deel 2: Koperlegeringbuizen (bijv. messing, aluminiumbrons)

- Deel 3: Naadloze koperen buizen voor warmtewisselaars

Veelgebruikte materiaalcodes:

- C101 – Koper met hoge geleidbaarheid

- C106/C107 – Fosfor-gedeoxideerd koper (geschikt om te lassen)

- C122 – Fosfor-gedeoxideerd koper met een hoger fosforgehalte

- Treksterkte, rek en hardheid variëren afhankelijk van de temperbehandeling (gegloeid, hardgetrokken, enz.).

- Grenswaarden voor de chemische samenstelling met betrekking tot de zuiverheid van koper en legeringselementen (bijv. fosfor, zink, lood).

BS 2871 schrijft verschillende inspectie- en testprocedures voor, waaronder:

- Maatcontroles (buitendiameter, wanddikte, rechtheid)

- Visuele inspectie (oppervlaktegebreken, scheuren, deuken)

- Mechanische testen (treksterkte, hardheid, buigsterkte, afvlakkingstesten)

- Hydrostatische/druktesten (voor toepassingen onder druk)

- Niet-destructief onderzoek (NDT) (indien gespecificeerd)

- De toleranties voor diameter en wanddikte worden gespecificeerd op basis van het type en de afmeting van de buis.

- Lengtetoleranties voor rechte en opgerolde buizen.

- Buizen moeten gemarkeerd zijn met:

- Naam/handelsmerk van de fabrikant

- Legeringsaanduiding

- Temperatuur

- Standaardnummer (BS 2871)

- Certificering (fabriekstestcertificaten kunnen vereist zijn voor naleving).

- Buizen moeten worden beschermd tegen mechanische beschadiging en corrosie.

- De verpakkingsmethoden (bundelen, in dozen of kratten) zijn afhankelijk van de wensen van de klant.

De BS 2871-norm omvat diverse koperen en koperlegeringsbuizen, onderverdeeld in verschillende categorieën. Hieronder vindt u een lijst met de materiaalcodes (legeringsaanduidingen) die zijn gespecificeerd in de meest recente edities van BS 2871 (conform historische herzieningen; raadpleeg de huidige BSI-norm voor updates).

BS 2871 materiaalcodes (koperen en koperlegeringsbuizen)

Deel 1: Koperen buizen voor water, gas en riolering

- C101 – Koper met hoge geleidbaarheid (≥ 99,90% Cu)

- C103 – Zuurstofvrij koper (OFHC, ≥ 99,95% Cu)

- C106 – Fosfor-gedeoxideerd koper (Cu-DHP, laag restfosforgehalte)

- C107 – Fosfor-gedeoxideerd koper (Cu-DHP, hoger fosforgehalte dan C106)

- C108 – Zilverhoudend koper (voor toepassingen met hoge sterkte)

- C110 – Elektrolytisch hard koper (ETP, ≥ 99,90% Cu)

Deel 2: Koperlegeringbuizen (messing, brons, enz.)

- CZ101 – 70/30 Messing (70% Cu, 30% Zn)

- CZ102 – 60/40 Messing (60% Cu, 40% Zn)

- CZ103 – Admiraliteitsmessen (70% Cu, 29% Zn, 1% Sn, arseenhoudend)

- CZ107 – Aluminiummessing (76% Cu, 22% Zn, 2% Al, 0,04% As)

- CZ108 – Marinebrons (62% Cu, 36,75% Zn, 1,25% Sn)

- CN102 – Aluminiumbrons (bijv. CuAl10Fe5Ni5)

- CN107 – Nikkelzilver (Cu-Ni-Zn-legering)

Deel 3: Naadloze koperen buizen voor warmtewisselaars

- C101, C106, C107 (Hetzelfde als deel 1, maar met strengere toleranties voor warmteoverdrachtstoepassingen)

Deel 4: Koperlegeringsbuizen voor algemene technische toepassingen

- CZ110 – Loodhoudend messing (bijv. CuZn39Pb3)

- CZ112 – Vrij snijdend messing (hoog loodgehalte)

- CS101 – Fosforbrons (bijv. CuSn4, CuSn6)

Opmerkingen:

1. Temperaanduidingen:

- O (Gegloeid) – Zachte toestand

- H (Hard-drawn) – Hogere sterkte, minder ductiliteit

- HR (Halfhard) – Tussenliggende hardheid

2. Toepassingen:

- C106/C107 – Loodgieterswerk, verwarming, koeling (veelgebruikt voor solderen/lassen).

- CZ101/CZ102 – Algemene technische toepassingen, decoratieve toepassingen.

- CZ107/CN102 – Corrosiebestendige toepassingen (bijv. scheepvaart, condensatoren).